گروه فصل سوم

121- در معنی زهد (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

درویشی نزد پادشاهی رفت. پادشاه به او گفت که: ای زاهد. گفت: زاهد تویی گفت: من چون زاهد باشم که همۀ دنیا از آن من است. گفت: نی، عکس می بینی، دنیا و آخرت و ملکت جمله از آن من است و عالم را من گرفته ام، تویی که به لقمه ای و خرقه ای قانع شده ای. شرح (استاد قمشه ای) - درویشی به نزد پادشاهی رفت ......

122- از حالی به حالی دیگر درآمدن (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ (پس به هر طرف روی کنید به سوی خدا روی آورده اید - بقره – 115). آن وجهیست مجری و رایج که لاینقطعست و باقیست، عاشقان خودرا فدای این وجه کرده اند و عوض نمی طلبند، باقی همچون اَنعامند (چهار پایند)، فرمود اگر چه انعامند، اما مستحق اِنعامند و اگر ...

123- در بیان درد و طلب که زایندۀ عیسای درون است (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

درد است که آدمی را راهبر است. در هر کاری که هست، تا اورا درد آن کار و هوس و عشق آن کار در درون نخیزد، او قصد آن کار نکند و آن کار بی درد در او را میسرنشود – خواه دنیا، خواه آخرت، خواه بازرگانی، خواه پادشاهی، خواه علم، خواه نجوم و غیره، تا مریم را درد زه پیدا نشد، قصد آن درخت بخت نکرد که: ...

124- همۀ عالم سخن است و زاییده از سخن است (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

این سخن برای آن کس است که او به سخن محتاج است که ادراک کند. اما آن که بی سخن ادراک کند با وی چه حاجت سخن است؟ آخر آسمانها و زمینها همه سخن است پیش آن کس که ادراک می کند، و زاییده از سخن است، که: كُنْ فَيَكُونُ (هرگاه خداوند آفرینش چیزی را اراده کند، گوید باش، و آن هست می شود - مریم – 35...

125- حکایت در بیان اصالت نیت (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

شاعری تازی گوی پیش پادشاهی آمد، و آن پادشاه ترک بود، پارسی نیز نمی دانست. شاعر برای او شعر عظیم غرّا به تازی گفت و آورد. چون پادشاه بر تخت نشسته بود و اهل دیوان جمله حاضر، امرا و ورزا آنچنانکه ترتیب است، شاعر به پای استاد و شعر را آغاز کرد. پادشاه در در آن مقام که محل تحسین بود سر می جنبانید،...

126- درد و پشیمانی دلیل عنایت و دوستی حق است (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

گفت که: ما مقصریم. فرمود: کسی را این اندیشه آید و این عتاب باو فرو آید که اَه، در چیستم و چرا چنین می کنم؟ این دلیل دوستی وعنایت است که: وَیَبْقَی الْحُبّ مَا بَقِیَ الْعِتَابُ -زیرا عتاب با دوستان کنند، با بیگانه عتاب نکنند. اکنون این عتاب نیز متفاوت است، بر آنکه اورا درد می کند و از آن خبر...

127- در بیان انعکاس خلق و خوی آدمی در دیگران (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

اگر در برادر خود عیب می بینی، آن عیب در توست که در او می بینی، عالم همچون آئینه است، نقش خودرا درو می بینی که اَلْمُؤْمِنُ مِرآة الْمُؤْمِنِ(مؤمن آیینه مؤمن است) – آن عیب را از خود جدا کن، زیرا آنچه از او میرنجی از خود میرنجی. گفت: پیلی را آوردند بر سر چشمه ای که آب خورد. خودرا در آب می دید...

128- نفی انیت در برابر حق (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

پیش او دو انا نمی گنجد. تو انا می گویی و او انا. یا تو بمیر پیش او، یا او بمیرد پیش تو تا دوی نماند. اما آنکه او بمیرد امکان ندارد – نه در خارج و نه در ذهن، که: وَهُوَ(و او)،الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ (زنده ای که اورا مرگ نیست - فرقان – 58). اورا آن لطف هست که اگر ممکن ب...

129- در اعتباری بودن زیر و بالا (صید آدمیان به دام دنیا برای تعالی آنان) (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

ثقیلی آمد بالای دست بزرگی نشست. فرمود که ایشان را چه تفاوت کند. بالا یا زیر، چراغند: چراغ اگر اگر بالاییی طلبد، برای خود طلب نکند، غرض او منفعت دیگران باشد تا ایشان از نور او حظ یابند. و اگر نه ، هرجا که چراغ باشد – خواه زیر خواه بالا – او چراغ است که آفتاب ابدی است. ایشان اگر جاه و ب...

130- کشیدن پرده بر دلها و گوشها و چشمها (۱۳۸۸ سه شنبه ۳۰ تير)

خلق بظاهر سخن ایشان [پیامبران] نظر میکنند و می گویند که ما از این بسیار شنیده ایم ، توی بر توی اندرون ما از این جنس سخنها پرُست: وَقَالُواْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَل لَّعَنَهُمُ اللَّه بِكُفْرِهِمْ(گفتند دلهای ما در حجاب است و چیزی از سخنان شما در نمی یابد. چنین نیست خدا بر آنها لعن و غضب...